Etiket arşivi: itibar

CEMİL MERİÇ YAZILARI -2-

cemilmeriç-insanlıkŞAHSİYET TERKİBİNDE YAŞADIĞI DÖNEMİN KODLARI

*İtibarsızlaştırılmış bir hayata mahkum edilmek

Mütefekkirler için itibarsızlaştırılmış hayat demek, O’nun fikrine sağır ve kör olmaktan doğmaktadır. Mütefekkir; yaşamayı fikir, fikri yaşamak kabul eden, hayatın hay-huyundan sıyrılıp, tefekkür istidadı ile yaşamayı kabul edecek kadar heyecan ve aksiyon sahibidir. Her ne kadar tefekkür sükûneti sevse de, mütefekkir fikrinin kavgasını vermek zorundadır. Bu kavga içtimai konjektörün belirleyeceği usûl ve kaidelerle gerçekleşir. İtibarsız hayat, marazi bir haldir. Öylesine marazi bir haldir ki, oradan kaos çıkar. Kaos, fikrin düşmanıdır. Kaosun olduğu yerde herhangi bir fikrî mesele konuşabilmenin mümkünatı yoktur. Bu sebeptendir ki, mütefekkir için itibarsızlaştırılmış hayatın izahı iki sebeb etrafında tetkik edilmelidir. Bunlardan ilki, anlaşılamama (ademe mahkumiyet), ikincisi ise; itibarsızlaştırılan hayata mahkum edilmektir.

*

Cemil Meriç, 20. Asrın çileli mütefekkiri olduğu içindir ki, derin bir ıstırap içindedir. Istırap, O’nun için; öylesine derinleşmiş vaziyetteydi ki, ne anlaşılabiliyor, ne de kaos zamanını tersine inkılap ettirecek güç ve kudreti elinde bulunduruyordu. Fikir adamının kaderiydi bu memlekette horlanmak, ezilmek, yokluğa mahkum ettirilmek… Bu süreçte merhumu iki akıbet beklemektedir. Ya zamane insanı gibi susup iktidarlara yalakalıkla meşgul olacak, ya da itibarsızlaştırılmış hayattan itibarlı bir hayata kaçacak. Yalakalık yahut güce yavşamak, O’nun mizacına uygun değildi. O halde yapacağı en kutlu kaçışı gerçekleştirdi. Bu kaçış; kitapların dünyasına kaçmaktan ibaretti. Türk aydını Tanzimat’tan buyana hep bir yerlere kaçmıştı. Cemil Meriç ise bu kaçışın en ulvi olanını tercih etti.

Okumaya devam et