RUZNÂME 13 HAZİRAN 2016

Hürriyet Etrafında Gezinti

Çağdan çağa, ülkeden ülkeye, insandan insana değişen bir mefhum: hürriyet. Konduğu çiçeğin rengini alan Hint kelebeği. (Cemil Meriç, Mağaradakiler, İletişim Yayınları, 23. Baskı s. 196)

*

Hürriyet fetihtir, başkalarından dilenilmez. (a.g.e s. 197)

*

Onsekizinci asrın ortalarına kadar fert yok Avrupa’da, tabiatiyle fert hürriyeti de yok. Hürriyet haktan çok, imtiyaz. Fertler, bir sınıfa, bir loncaya, bir devlet hizmetine, bir şehre, bir eyalete bağlı oldukları için bazı haklara da sahip.. Galikan kilisesinin hürriyeti, korporasyonların hürriyeti, üniversitelerin hürriyeti ve daha yüzlerce hürriyet. Bunların bir başka adı da franşiz, Hançerî’nin Türkçesiyle: “Âzadegî”, muafiyet, serbestlik. Kişinin ayırıcı vasfı: Teba olmak, kiliseye bağlı olmak, sanat sahibi olmak, belli bir sınıftan olmak. Ferdin hürriyeti görevleriyle sınırlı. Kişi olarak yararlanamaz bu hürriyetten. Başka bir deyişle, hürriyetler, belli bir zümreye ait imtiyazlardı. (a.g.e s. 199)

*

Hürriyet, tarihin hiçbir çağında tam olarak gerçekleşmemiştir. Çünkü hükümetler için ayak bağıdır. Hiçbir hakkı olmayan, baştakilerin her yaptığını kerem sayan insanları yönetmek ne kadar kolay. Otorite, hürriyetin anadan doğma düşmanı. Hürriyetten yana olanlar, ferdin haklarını kabul ettirmeğe bütün güçleriyle çalışmalıdırlar. Otorite zaten güçlüdür, korunmasına ihtiyaç yoktur ayrıca. Peki anarşistler.. diyeceksiniz. Anarşi, iktidarın yolsuzluğuna karşı bir tepkidir. Zafere ulaşan hiçbir parti, bir yönetim aracı olarak kullanmamıştır anarşiyi. İktidara geçen her parti, daima daha güçlü bir otorite kurmağa çalışmıştır. Yöneticilerin aczi, iktidar için çekişen ikbalperestler.. işte otoriteyi tehdit eden tehlike. Kurban olmağa alışmamıştır iktidar. İktidarda olanların, iktidarı kullanmadığı görülmüş mü? (a.g.e. s.200)

*

Bize lâzım olan bir takım hürriyetler değil, hürriyetlerin bütünü. Hür olmak, her türlü kölelikten kurtulmak demek. Cehalet ve sefaletten daha ağır kölelik var mı? (a.g.e s.202)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s